Nhớ lại năm đầu tiên ăn Quốc khánh Úc, mình hào hứng mặc chiếc áo in hình cờ Úc, xách thùng bia ra công viên định hòa chung không khí. Nhưng đi ngang qua khu trung tâm, mình lại thấy một đoàn người biểu tình hô vang khẩu hiệu “Always was, always will be Aboriginal land” (Luôn luôn là, và mãi mãi là vùng đất của người Bản địa).

Sự đối lập ấy khiến mình đứng hình mất vài giây. Hóa ra, Australia Day không chỉ có thịt nướng và pháo hoa. Đối với một bộ phận không nhỏ người dân, ngày 26/01 là một ngày buồn. Vậy thực hư chuyện này là sao? Và cộng đồng người Việt chúng ta nên “ứng xử” thế nào trong ngày lễ này?

1. Bề nổi của tảng băng: Nước Úc ăn mừng ra sao?

Với phần lớn người dân, ngày 26/01 đánh dấu sự ra đời của nước Úc hiện đại. Cả nhà sẽ thấy một tinh thần “Aussie” (người Úc) bùng nổ khắp mọi ngóc ngách:

  • Dress code Quốc dân: Dép tông (Thongs), quần đùi, và bất cứ thứ gì có in hình lá cờ Úc hoặc màu Vàng – Xanh lá (màu biểu tượng quốc gia).

  • Đại tiệc BBQ & Triple J: Các bãi biển, công viên ngập ngụa mùi thịt nướng. Mọi người vừa ăn vừa bật radio nghe danh sách 100 bài hát hay nhất năm của đài Triple J (Hottest 100) – một “nghi thức” không thể thiếu.

  • Món ăn đặc trưng: Cả nhà sẽ thấy siêu thị bán ngập tràn bánh Lamington (bánh xốp phủ chocolate và dừa nạo) và bánh thịt nướng (Meat pies).

  • Lễ nhập tịch (Citizenship Ceremonies): Hàng ngàn người nhập cư chọn ngày này để chính thức tuyên thệ trở thành công dân Úc, cực kỳ xúc động!

2. Góc khuất lịch sử: Tại sao lại gọi là “Invasion Day”?

Đây là phần kiến thức cực kỳ quan trọng để cả nhà thể hiện sự tinh tế khi giao tiếp với người bản xứ:

  • Sự kiện 26/01/1788: Ngày này đánh dấu việc hạm đội First Fleet của Anh Quốc cập bến cảng Sydney, cắm cờ và tuyên bố chủ quyền.

  • Nỗi đau của người Bản địa (Aboriginal & Torres Strait Islander): Đối với những người dân đã sinh sống ở lục địa này hàng chục ngàn năm, sự xuất hiện của người Anh không phải là “khám phá”, mà là khởi đầu của sự mất mát đất đai, văn hóa và sinh mạng.

  • Invasion Day / Survival Day: Đó là lý do cộng đồng người Bản địa và rất nhiều người Úc gọi ngày 26/01 là “Ngày Xâm Lược” hoặc “Ngày Sinh Tồn”. Cả nhà sẽ thấy các cuộc tuần hành tưởng niệm diễn ra song song với các lễ hội ăn mừng. Việc bàn luận về việc “đổi ngày Quốc khánh” (Change the Date) luôn là chủ đề nóng trên mặt báo mỗi dịp tháng 1.

3. Sinh tồn ngày 26/01: Lời nguyền “Double Demerits”

Nếu cả nhà định thuê xe đi roadtrip (du lịch đường dài) vào dịp này, xin hãy nhớ kỹ 3 chữ: DOUBLE DEMERITS (Phạt nhân đôi điểm).

  • Ở nhiều bang như NSW, WA, hay ACT, cảnh sát sẽ áp dụng luật trừ gấp đôi số điểm bằng lái cho các lỗi như: Chạy quá tốc độ, không thắt dây an toàn, dùng điện thoại khi lái xe, hoặc lái xe khi có nồng độ cồn/ma túy.

  • Phạt tiền đã đau, mà bằng lái (đặc biệt là bằng L, P) bị trừ đúp điểm thì rất dễ bị treo bằng (Suspension) luôn. Cả nhà chân ga xin hãy tém tém lại nhé!

“Australia Day là một ngày lễ phức tạp nhưng phản ánh đúng tinh thần dân chủ và tự do ngôn luận của xứ sở này: Bạn có quyền ăn mừng, và bạn cũng có quyền biểu tình ôn hòa để phản biện. Với tụi mình là những người mới đến, cách tốt nhất là tận hưởng ngày nghỉ thật vui vẻ cùng gia đình, nhưng vẫn giữ một sự tôn trọng và thấu hiểu lịch sử đối với những người chủ thực sự của vùng đất này.”