Mình cá là 90% du học sinh Việt Nam năm đầu tiên ở Úc đều từng trải qua cảm giác này: Sáng Thứ Sáu được nghỉ học, ngủ nướng đã đời rồi xách giỏ ra Coles/Woolies mua đồ về nấu lẩu tiệc tùng. Đến nơi thì ôi thôi… siêu thị tối thui, cửa đóng then cài, đường phố vắng hoe như “thành phố ma”. Chạy vội sang tiệm Dan Murphy’s định mua thùng bia thì tiệm cũng dán bảng “Closed”.

Chào mừng cả nhà đến với Good Friday – một trong số rất ít những “Restricted Trading Days” (Ngày hạn chế giao thương) nghiêm ngặt nhất tại Úc. Đối với người theo đạo Thiên Chúa, đây là ngày tưởng niệm sự đóng đinh của Chúa Giêsu, nên mọi hoạt động vui chơi, mua bán đều bị siết chặt. Vậy chúng ta cần chuẩn bị gì để “sống sót” qua ngày này?

1. Lệnh “đóng băng” siêu thị và hàng quán (Restricted Trading)

Theo luật của phần lớn các tiểu bang tại Úc, Good Friday là ngày cấm kinh doanh đối với các cửa hàng lớn.

  • Đóng cửa toàn tập: Các “ông lớn” siêu thị như Coles, Woolworths, Aldi, Kmart, Target, Big W… đều sẽ đóng cửa im lìm trong suốt 24 giờ của ngày Thứ Sáu. Các trung tâm thương mại lớn (Westfield) cũng vậy.

  • Ai được mở cửa? Chỉ có những trạm xăng, tiệm thuốc tây (pharmacy), hoặc các cửa hàng tiện lợi nhỏ xíu (như 7-Eleven, IGA nhỏ) được phép hoạt động, nhưng giá cả ở đây thì cả nhà biết rồi đấy – thường chát hơn bình thường rất nhiều!

2. Cú sốc lớn nhất: Luật cấm bán rượu bia (The Alcohol Ban)

Đây là điều khiến ngay cả người bản xứ cũng “khóc thét” nếu quên chuẩn bị trước.

  • Bottle shops đóng cửa: Toàn bộ các cửa hàng bán rượu bia mang về (BWS, Liquorland, Dan Murphy’s…) đều bị cấm mở cửa vào Good Friday. Không có ngoại lệ!

  • Muốn uống bia phải… ăn no: Nếu cả nhà rủ nhau ra Pub hay nhà hàng (những nơi hiếm hoi được cấp phép mở cửa), luật quy định bạn chỉ được gọi đồ uống có cồn nều bạn gọi kèm một bữa ăn chính (substantial meal). Bạn không thể chỉ bước vào quầy bar, gọi 1 ly bia và ngồi nhâm nhi như mọi ngày đâu. Uống xong bữa ăn là cũng phải ngừng gọi thêm rượu bia!

3. Văn hóa “Nói không với thịt đỏ” và Cuộc chiến tại Chợ Cá

Nếu cả nhà đi ngang qua các chợ cá lớn (như Sydney Fish Market hay Victoria Market) vào ngày thứ Năm (trước Good Friday), cả nhà sẽ chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng: Hàng chục ngàn người xếp hàng xuyên đêm!

  • Truyền thống: Theo phong tục của đạo Công giáo, người ta sẽ kiêng ăn thịt đỏ (heo, bò, cừu) và thịt gia cầm vào ngày Good Friday để biểu thị sự hối lỗi và tưởng nhớ Chúa. Thay vào đó, họ sẽ ăn Hải sản (đặc biệt là cá).

  • Món ăn quốc dân: Fish and Chips (Cá tẩm bột chiên và khoai tây) là món “cháy hàng” nhất trên toàn nước Úc vào ngày hôm nay.

4. Lại là câu chuyện “Double Demerits” (Nhân đôi điểm phạt)

Good Friday là ngày khởi đầu cho chuỗi nghỉ dài 4 ngày (Long weekend) của dịp Phục Sinh. Mọi người sẽ lái xe đi cắm trại, về quê rất đông. Vì thế, cảnh sát ở các bang như NSW, WA, ACT sẽ lập tức kích hoạt chế độ Phạt nhân đôi điểm bằng lái (Double Demerits) kéo dài trọn vẹn 4 ngày lễ. Cả nhà ra đường đi chơi nhớ nhẹ chân ga nhé!

“Thứ Năm (ngay trước Good Friday) ở Úc được gọi vui là ‘Ngày tận thế mua sắm’. Siêu thị sẽ đông nghẹt người đi tích trữ lương thực và bia rượu. Lời khuyên của mình là: Hãy lên danh sách và đi siêu thị từ ngày Thứ Tư hoặc sáng Thứ Năm. Đừng để đến chiều tối Thứ Năm mới đi vì các quầy thịt, cá, bánh mì sẽ trống trơn không còn một cọng hành đâu cả nhà ạ!”